Kuchnia cypryjska

19 luty 2015.

31
com_content.article
(3 razy zagłosowano, średnia ocena 5.00 na 5)
Kuchnia cypryjska5.00 out of 50 based on 3 voters.


Śródziemnomorska kuchnia cypryjska jest kolorowa i różnorodna, kształtowała się bowiem pod wpływami greckimi, tureckimi, orientalnymi i angielskimi. Dobrze zjeść – to dla wielu mieszkańców wyspy główny cel życia. Każda cypryjska potrawa smakuje odpowiednio tylko wtedy, gdy spożywa się ją w kręgu licznych przyjaciół i krewnych.

Cypr | Pita (pitta) faszerowana kawałkami arbuza i smażonym serem halloumi
Cypr | Pita (pitta) faszerowana kawałkami arbuza i smażonym serem halloumi (by kellybone )

Historyczne podstawy kulinarnej różnorodności

Cypryjczycy (obecnie ok. 80% pochodzenia greckiego i 20% tureckiego) znajdowali się w ciągu wieków pod zmieniającymi się rządami: asyryjskimi, egipskimi, perskimi, greckimi i rzymskimi, potem bizantyjskimi, rycerzy krzyżowych i weneckimi. W 1571 r. wyspa została podbita przez Imperium Osmańskie, a w 1878 r. przekazana Wielkiej Brytanii, jako kolonia. Cypr uzyskał niepodległość dopiero w 1960 r.  

Mimo wszystkich najróżniejszych zapożyczeń, podstawę kuchni cypryjskiej stanowią doświadczenia greckie i tureckie z ich zamiłowaniem do potraw z grilla oraz jednogarnkowych.

Przyprawy w cypryjskiej kuchni

Do podkreślania smaku potraw używa się zwykle cytryny, jogurtu, pietruszki i czosnku. Na Cyprze stosuje się przyprawy mniej ostre niż tureckie czy arabskie, za to z lekkim odcieniem włoskim, poprzez wykorzystanie dużej ilości ziół, takich jak: mięta, kolendra, estragon, bazylia, kardamon, cynamon, portulaka i rukola.

Ulubione w Turcji przyprawy, jak kminek czy ostra papryka, są tutaj rzadko używane. Wino z Cypru było już sławne w starożytnym Rzymie i znajduje zastosowanie także w kuchni. Poza tym kuchnia cypryjska polubiła od czasów kolonialnych północnoeuropejskie i azjatyckie dodatki, a zwłaszcza indyjskie curry i imbir.

Cypr | Tradycyjny cypryjski ser halloumi
Cypr | Tradycyjny cypryjski ser halloumi (by mr_t_in_dc )

Owoce i warzywa

Na Cyprze, lesistej i górzystej wyspie z żyznymi glebami, hodowane są liczne odmiany owoców i warzyw: na zboczach gór Troodos owocują jabłonie, grusze, brzoskwinie, migdałowce oraz winorośl.

Krajobraz wyspy jest zdominowany przez cyprysy, oliwki i szarańczyn (jego strąki nazywane są chlebem świętojańskim).

W okolicy Limassol występują gaje pomarańczowe i grejpfrutowe.

„Kraj czerwonej ziemi” na południowym wschodzie stanowi ogród warzywny Cypru z ziemniakami, oberżyną, pomidorami, ogórkami, cebulą i innymi warzywami.

Figi i granaty rosną na głównie północnym zachodzie. Na południowym zachodzie, w okolicach Paphos, znajdziemy urodzajne plantacje bananów.

Cypr | Cypryjczycy uwielbiają zioła i hojnie dodają do potraw miętę, kolendrę, estragon, bazylię i rukolę
Cypr | Cypryjczycy uwielbiają zioła i hojnie dodają do potraw: miętę, kolendrę, estragon, bazylię i rukolę (by jorge-11 )

Mięso i sery

Mięso, przede wszystkim: jagnięcina, wieprzowina, drób i króliki (rzadziej wołowina, ze względu na brak pastwisk), odgrywa w cypryjskiej kuchni dużą rolę.

Popularną cypryjską potrawą jest także halloumi (hallúmi), łagodny ser żętycowy.

Halloumi, albo challúmi, po turecku także hellim, jest półtwardym serem z mleka krowiego, owczego, koziego albo mieszanego. Uchodzi za specjalność Cypru, gdzie jest wytwarzany od ponad 2000 lat. Prawdopodobnie dotarł na Cypr z kuchni beduińskiej albo arabskiej i jest znany także w Grecji, Turcji, Egipcie, Libanie i Libii.

Pierwotnie wyrabiany z owczego mleka halloumni przypomina mozzarellę, ale jest twardszy i bardziej aromatyczny. Inaczej niż inne sery, ten zachowuje swoje cenne właściwości, kiedy jest podgrzany. Pieczony albo grillowany halloumni z domowymi frytkami stanowi w wielu restauracjach na Cyprze swego rodzaju standard. Z jajkiem sadzonym jest składnikiem cypryjskiego śniadania. Rozpowszechnione są także omlety z halloumni i ravioli z serowym nadzieniem. Na świeżo dodawany jest do melonów i świeżych daktyli, trochę podsuszony może być zastosowany, jako ser tarty.              

Cypr | W kuchni cypryjskiej często i na przeróżne sposoby wykorzystywane są jajka
Cypr | W kuchni cypryjskiej często i na przeróżne sposoby wykorzystywane są jajka (by jorge-11 )

Tawas i jiachni

Obok potraw pieczonych i grillowanych, w tradycyjnej kuchni Cypru wyróżnić można potrawy mięsne duszone w specjalnym, murowanym piecu, do którego wstawia się je w pękatym, glinianym garnku, zwanym tawás. Te mocno przyprawione cynamonem, goździkami i ziołami potrawy z dużą ilością warzyw są nazywane tak jak naczynie – tawás. Nie są to potrawy na dzień powszedni, ale raczej świąteczne. Bez pieca przygotowywane są prostsze potrawy jiachní – składają się z podsmażonych kawałków mięsa albo warzyw, ewentualnie ich mieszanki, która jest duszona na kuchni w sosie pomidorowym.

Ryby

Chociaż Cypr jest wyspą, ryby nie należą do jego tradycyjnych produktów, a liczba potraw z nich jest stosunkowo skromna.

Przyczyna może być taka, że już od czasów starożytnych osady na wybrzeżu były narażone na napady od strony morza i ludność zawsze ciągnęła w głąb lądu.

Jeśli już spotkamy w kuchni cypryjskiej rybę, to zazwyczaj będzie to włócznik, mątwa lub tuńczyk – tak jak w całym rejonie Morza Śródziemnego, po prostu smażone albo pieczone.

Cypr | Apetyczna sałatka z mozarellą i suszonymi pomidorami
Cypr | Apetyczna sałatka z mozarellą i suszonymi pomidorami (by jorge-11 )

Kanelonia

Kanelónia to przyrządzane na przeróżne sposoby omlety. Szeroko rozpowszechniona kanelónia z halloumi łączy cypryjskie zamiłowanie do potraw jajecznych oraz ich „narodowego sera”.

Pieczywo i dodatki

Chleb, bułka albo placek zwany pitta, to popularne na Cyprze dodatki do potraw. Poza tym jada się tu także ryż, makaron, bulgur (łamane, gotowane i wysuszone ziarna pszenicy twardej) i rośliny strączkowe, a obecnie też wprowadzone w XIX wieku ziemniaki, które wyparły rozpowszechnioną wcześniej kolokazję (taro).

W cypryjskich restauracjach bardzo popularne są także frytki, jako dodatek do grillowanego mięsa albo halloumi.

Cypr | Tradycyjne, cypryjskie, wielkanocne wypieki, zwane flaouna
Cypr | Tradycyjne, cypryjskie, wielkanocne wypieki, zwane flaouna (by avlxyz )

Dodaj komentarz ...